آیین نامه دوره دکتری ( Ph.D ) و  کارشناسی ارشد ناپیوسته

 

 

 

 

آیین نامه دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته

فصل اول

کلیات

ماده 1: تعریف

دوره کارشناسی ارشد ، یکی از دوره های آموزش عالی بالاتر از دوره کارشناسی است، که پس از آن به اجرا در می آید و سرانجام به اعطاء مدرک کارشناسی ارشد در رشته مربوط منتهی میگردد.

تبصره :

در این آیین نامه ، به منظور اختصار ، به همه دانشگاهها و موسسات آموزش عالی ، پژوهشگاهها و مراکز تحقیقاتی مجاز ، که در مقاطع تحصیلی کارشناسی ارشد و دکتری ( تحصیلات تکمیلی ) فعالیت دارند ، « موسسه » گفته می شود.

منظور از کمیته تحصیلات تکمیلی ، کمیته یا شورایی است که در این زمینه ، در سطح گروه یا دانشکده تشکیل می شود.

ماده 2 : هدف

هدف از ایجاد دوره کارشناسی ارشد ، گسترش دانش و تربیت متخصصان و پژوهشگرانی است ، که با فراگیری آموزشهای لازم و آشنایی با روش های پژوهش علمی ، مهارت لازم را برای آموزش ، پژوهش و خدمات پیدا می کنند.

فصل دوم

شرایط ورود

ماده 3 :

شرایط ورود به شرح زیر است:

1-3 : داشتن شرایط عمومی ورود به آموزش عالی

2-3 : داشتن گواهینامه پایان دوره کارشناسی یا بالاتر مورد تایید وزارت فرهنگ و آموزش عالی و یا وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی در رشته های مورد قبول ( به تشخیص شورای عالی برنامه ریزی ).

3-3 : برخورداری از توانایی جسمی لازم و متناسب با رشته تحصیلی

4-3 : موفقیت در آزمون ورودی دروه

تبصره :

مدرک معادل کارشناسی برای ورود به این دوره ها فاقد اعتبار است.

فصل سوم

واحدهای درس

ماده 4 :

تعداد کل واحدهای درسی دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ، با احتساب واحد پایان نامه ، بر حسب رشته ، حداقل 28 و حداکثر 32 واحد است.

تبصره 1 :

چنانچه به تشخیص کمیته تحصیلات تکمیلی ، گذراندن تعدادی از واحد های درسی دوره کارشناسی ، به عنوان دروس کمبود یا جبرانی ، برای دانشجو ، ضروری تشخیص داده شود ، وی مکلف است ، آن دروس را براساس برنامه مصوب ، اضافه بر واحدهای درسی مقرر در دوره کارشناسی ارشد و مطابق این آیین نامه بگذراند.

تعداد دروس جبرانی در هر رشته حداکثر 24 واحد است.

تبصره 2 :

در انتخاب دروس ، اولویت با دروس جبرانی است ، تعیین تعداد و نوع دروس و زمان انتخاب آنها در چهارچوب برنامه مصوب شورای عالی برنامه ریزی ، برعهده کمیته تحصیلات تکمیلی موسسه ذی ربط است.

تبصره 3 :

به ازای گذراندن هر 12 واحد درسی از دروس جبرانی ، یک نیمسال تحصیلی ، به طول مدت تحصیل دانشجو ، افزوده می شود.

ماده 5 :

تعداد واحد پایان نامه کارشناسی ارشد ، برای همه رشته ها بین 4 تا 10 واحد درسی ، مطابق برنامه مصوب شورای عالی برنامه ریزی است.

ماده 6 :

دانشجوی دوره کارشناسی ارشد مجاز است در هر نیمسال تحصیلی بین 8 تا 14 واحد درسی را انتخاب کند و در موارد استثنایی ، با صلاحدید کمیته تحصیلات تکمیلی ، این تعداد می تواند به 16 واحد افزایش یابد.

تبصره 1 :

 در آخرین نیمسال تحصیلی ، نام نویسی دانشجو در کمتر از 8 واحد درسی بلامانع است.

تبصره 2 :

دانشجویانی که برخی از دروس دوره کارشناسی ارشد را در دوره کارشناسی گذرانده اند نمی توانند آن درس یا دروس را مجدداً در دوره کارشناسی ارشد بگذرانند. این دانشجویات باید با گرفتن دیگر دروس انتخابی جمع واحدهای خود را به حد نصاب مندرج در برنامه مصوب برسانند.

فصل چهارم

حضور وغیاب

ماده 7 :

حضور دانشجو در تمامی برنامه های درسی و دیگر فعالیتهای آموزشی و پژوهشی دوره الزامی است. غیبت دانشجو در هر درس نباید از 17/4 مجموع ساعات آن درس تجاوز کند، در غیر این صورت نمره دانشجو در آن درس صفر محسوب می شود.

تبصره :

در صورتی که غیبت دانشجو در یک درس ، بیش از حد مجاز بوده و از نظر موسسه ، موجه تشخیص داده شود ، آن درس از مجموعه دروس انتخابی دانشجو حذف می شود. در این صورت رعایت حد نصاب 8 واحد در آن نیمسال الزامی نیست. ولی آن نیمسال از نظر طول تحصیل برای دانشجو یک نیمسال کامل محسوب می شود.

ماده 8 :

غیبت غیر موجه در امتحان هر درس موجب گرفتن نمره صفر برای آن درس است.

تبصره :

در صورتی که غیبت دانشجو در امتحان ، از نظر موسسه ، موجه تشخیص داده شود . درس مزبور حذف می شود.

فصل پنجم

طول دوره ، مرخصی تحصیلی و انصراف از تحصیل

ماده 9 :

طول دوره مدتی است که دانشجو باید دروس تعیین شده در این دوره را با پایان نامه براساس مقررات مربوط به اتمام برساند.

طوره دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته 2 سال است.

تبصره 1 :

کمیته تحصیلات تکمیلی می تواند ، در صورت لزوم و حسب مورد یک و حداکثر تا دو نیمسال تحصیلی به طول دوره دانشجو اضافه کند.

تبصره 2 :

چنانچه موسسه نتواند حداقل واحدهای درسی را در یک نیمسال تحصیلی ارائه دهد ، به نسبت کسرواحدهای ارائه شده ، به طول دوره دانشجو افزوده می شود. در هر صورت طول دوره تحصیل نباید از سه سال تجاوز نماید.

ماده 10 :

دانشجوی دوره کارشناسی ارشد می تواند حداکثر برای یک نیمسال تحصیلی ، با کسب موافقت دانشگاه ، از مرخصی تحصیلی استفاده کند.

تبصره 1 :

مدت مرخصی تحصیلی جزو سنوات تحصیلی دانشجو محسوب می شود.

تبصره 2 :

درخواست مرخصی باید قبل از شروع نامنویسی در هر نیمسال تحصیلی به موسسه مربوط تسلیم و موافقت آن موسسه کسب گردد. موافقت موسسه با مرخصی دانشجو با توجه به وضعیت تحصیلی وی صورت می گیرد و منوط به این است که ادامه تحصیل دانشجو از آن به بعد با مشکل مواجه نشود.

تبصره 3 :

در صورتی که دانشجو بدون کسب موافقت موسسه حتی برای یک نیمسال ، ترک تحصیل نماید از ادامه تحصیل محروم می شود.

ماده 11 :

دانشجو می تواند به هر دلیل ، از تحصیل اعلام انصراف نماید. در این صورت باید درخواست خود را مبنی بر انصراف موسسه تسلیم نماید. چانچه دانشجو بعد از یک ماه درخواست خود را پس نگیرد ، آن موسسه نسبت به صدور گواهی انصراف اقدام می نماید.

تبصره :

دانشجوی انصرافی یا اخراجی موظف است به تعهداتی که سپرده است عمل نماید. به هر حال صدور هرگونه گواهینامه و تسلیم ریز نمرات و دریافت مجوز شرکت مجدد در آزمون ورودی منوط به تسویه حساب دانشجو ، با موسسه ذیربط است.

فصل ششم

ارزشیابی

ماده 12 :

حداقل نمره قبولی در هر درس اعم از دروس دوره و دروس جبرانی در دوره کارشناسی ارشد ، 12 است.

تبصره 1 :

اگر نمره دانشجو در یک درس انتخابی کمتر از 12 باشد ، می تواند با موافقت استاد راهنما به جای آن درس ، درس دیگری را انتخاب نماید.

تبصره 2 :

در مواردی که ارزشیابی دانشجو در یک درس موکول به فعالیتهایی باشد که با تشخیص استاد مربوط انجام آن در طول یک نیمسال تحصیلی ممکن نیست. نمره دانشجو در آن درس ناتمام محسوب می شود. در این صورت باید نمره دانشجو در این درس ، حداکثر تا پایان نیمسال تحصیلی بعد ، توسط استاد ذیربط به نمره قطعی تبدیل و در کارنامه وی ثبت شود.

ماده 13 :

میانگین نمرات دروس دانشجو ، در دوره کارشناسی ارشد ، در هر نیمسال تحصیلی ، نباید از 14 کمتر باشد. اگر میانگین نمرات دانشجو در دو نیمسال تحصیلی کمتر از 14 باشد ، آن دانشجو از دامه تحصیل محروم می شود.

تبصره :

نمره دروس پیشنیاز یا جبرانی در کارنامه دانشجو ، جداگانه ثبت می شود اما در احتساب میانگین نمرات نیمسال تحصیلی و میانگین کل نمرات دانشجو منظور نمی شود.

ماده 14 :

میانگین کل نمرات دانشجو در پایان دوره نباید از 14 کمتر باشد. در غیر این صورت فارغ التحصیل دوره کارشناسی ارشد شناخته نمی شود.

تبصره 1 :

دانشجویی که پس از گذراندن کلیه واحدهای درسی دوره ، میانگین کل نمرات او از 14 کمتر باشد ، در صورتی که حداکثر مدت مجاز تحصیل وی به پایان نرسیده باشد ، می تواند تا 16 واحد از دروسی را که در آنها نمره کمتر از 14 گرفته است ، فقط در یک نیمسال تحصیلی تکرار کند و در صورت جبران کمبود میانگین کل ، فارغ التحصیل شود.

به استناد بخشنامه شماره 169/113 مورخ 8/2/78 تبصره 3 ماده 14 حذف و جمله زیر به آخر تبصره 1 این ماده افزوده می شود . دانشجویانی که به هر دلیل نتوانند از این فرصت استفاده کنند ، از ادامه تحصیل محروم مانده و مدرکی دریافت نمی کنند.

فصل هفتم

پایان نامه

ماده 15 :

تهیه پایان نامه آخرین بخش دوره کارشناسی ارشد است که طی آن دانشجو موظف است ، در یک زمینه مربوط به رشته تحصیلی خود ، زیر نظر استاد راهنما ، به تحقیق و تتبع بپردازد.

ماده 16 :

استاد راهنما با پیشنهاد دانشجو و موافقت استاد و تایید کمیته تحصیلات تکمیلی ، از اعضای هیات علمی موسسه یا خارج از موسسه با حداقل مرتبه استادیاری تعیین می گردد.

تبصره 1 :

چنانچه استاد راهنما ، خارج از موسسه آموزش عالی انتخاب می شود به جای شرط استادیاری داشتن مدرک دکتری الزامی است.

تبصره 2 :

در رشته هایی که استادیار به تعداد کافی وجود ندارد ، استاد راهنما می توان با تایید کمیته تحصیلات تکمیلی از بین مربیان برجسته موسسه و دارای حداقل 10 سال سابقه کار مفید آموزشی و پژوهشی انتخاب کرد.

ماده 17 :

دانشجو موظف است پس از پایان نیمسال اول و قبل از شروع نیمسال سوم تحصیلی موضوع پایان نامه خود را با نظر استاد راهنما انتخاب کند.

موضوع پایان نامه پس از تائید کمیته تحصیلات تکمیلی قطعیت می یابد.

ماده 18 :

استاد مشاور به پیشنهاد استاد راهنما و پس از تایید کمیته تحصیلات تکمیلی از بین اعضای هیات علمی یا متخصصان و محققان مربوط انتخاب می شود.

ماده 19 :

ارزشیابی پایان نامه در جلسه دفاعیه توسط هیات داوران ، متشکل از استاد راهنما ، استاد مشاور و حداقل یک نفر نماینده کمیته تحصیلات تکمیلی و دو نفر از بین اعضای هیات علمی با متخصصان و محققان داخل یا خارج موسسه صورت می گیرد.

ماده 20 :

پایان نامه توسط هیات داوران در پنج درجه ارزشیابی شده و به هر درجه نمره ای تعلق می گیرد. و این نمره در میانگین کل نمرات دانشجو محاسبه می شود.

نمره از 18 تا 20 : عالی

نمره از 16 تا 18 : بسیار خوب

نمره از 14 تا 16 : خوب

نمره از 12 تا 14 : قابل قبول

نمره از 12 کمتر : غیر قابل قبول

ماده 21 :

دانشجو پس از انتخاب پایان نامه ، تا زمانی که آنرا به پایان نرسانده است موظف است براساس تقویم دانشگاهی در نیمسال ( های ) بعد نیز برای آن ثبت نام نماید. در این حال نمره پایان نامه در آخرین نیمسال تحصیلی ، وارد کارنامه دانشجو می شود و در میانگین نمرات او منظور خواهد شد.

ماده 22 :

در صورتی که پایان نامه ، از نظر هیات داوران ، غیر قابل قبول تشخیص داده شود ، دانشجو می تواند در مدتی که از حداکثر مدت مجاز تحصیل وی تجاوز نکند ، پایان نامه خود را کامل و بار دیگر زمانی که هیات داوران تعیین می کنند از آن دفاع نماید. به استناد بخشنامه شماره 169/113 مورخ 8/2/78 دانشجویانیکه در فرصتهای تعیین شده نتوانند ، از پایان نامه خود با موفقیت دفاع کنند از تحصیل محروم شده و مدرکی دریافت نمی کنند.

به استناد بخشنامه شماره 169/113 مورخ 8/2/78 تبصره زیر جایگزین تبصره ماده 22 می شود.

تبصره :

به دانشجوی کارشناسی ارشد که به هر دلیل از تحصیل بار می ماند فقط یک گواهی اعطاء می شود که این دانشجو چه دروسی را در چند واحد با چه نمره ای گذرانده است.

فصل هشتم

سایر مقررات

ماده 23 :

انتقال و تغییر رشته در دوره کارشناسی ارشد ناپیوسته ممنوع است.

ماده 24 :

در صورتی که ارائه برخی از دروس ، در یک رشته و در یک زمان معین ، در موسسه مبداء ، ممکن نباشد ، دانشجو می تواند ، آن دروس را با موافقت استاد راهنما و تایید کمیته تحصیلات تکمیلی ، در یکی از موسسات آموزش عالی دیگر که مجری دوره است به صورت مهمان بگذراند. در این حال کسب موافقت موسسه مقصد هم ضروری است و تعداد واحدهای درسی دانشجوی میهمان در یک موسسه نباید از نصف واحدهای درسی دوره تجاوز نماید.

ماده 25 :

آیین نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد در 8 فصل و 25 ماده و 23 تبصره در دویست و نودویکمین جلسه شورای عالی برنامه ریزی مورخ 25/10/1373 به تصویب رسید. این آیین نامه از ابتدای سال تحصیلی 74-1373 در همه دانشگاهها و پژوهشگاهها و موسسات آموزش عالی سراسر کشور لازم اجراست. و از تاریخ ابلاغ آن ، آیین نامه قبلی و تمام مقررات و بخشنامه ها و دستورالعملهای مغایر با آن برای دانشجویان مشمول این آیین نامه لغو می گردد. دانشجویان ورودی سال های قبل از سال تحصیلی 74-1373 نیز می توانند با موافقت شورای تحصیلات تکمیلی موسسه وضعیت خود را با آیین نامه جدید تطبیق داده و بر اساس آن فارغ التحصیل شوند.

 

بسمه تعالی

از : سازمان مرکزی دانشگاه

به : واحدهای دانشگاهی مجری دوره کارشناسی ارشد

موضوع : چگونگی اجرای ماده 24 آیین نامه آموزشی دوره کارشناسی ارشد

سلام علیکم :

بر اساس مصوبه سیصد و چهل و هشتمین جلسه مورخ 13/8/78 شورای آموزشی دانشگاه مقرر گردید واحدهای دانشگاهی با رعایت موارد زیر نسبت به اجرای ماده فوق الذکر اقدام نمایند.

1-   در صورتی که ارائه برخی از دروس دوره در یک زمان معین در واحد دانشگاهی مبداء ممکن نباشد آن واحد دانشگاهی می تواند فقط برای یک نیمسال نسبت به معرفی دانشجو به واحد دیگر به منظور گذراندن حداکثر 8 واحد درسی اقدام نماید.

2-   چنانچه نیاز مجدد به استفاده از موضوع ماده یک این بخشنامه باشد واحد دانشگاهی بایست مراتب را به سازمان مرکزی اعلام تا مورد رسیدگی قرار گیرد.

3-   در صورت استفاده از این مجوز دانشجو بایستی شهریه ثابت را برابر تعرفه موجود به واحد مبداء و شهریه متغیر را به واحد مقصد بپردازد.

 

دکتر حسین صادقی شجاعی

معاون آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بسمه تعالی

از : سازمان مرکزی دانشگاه

به : کلیه واحدها و مراکز دانشگاهی و مناطق یازده گانه

موضوع : ابلاغ آیین نامه جدید دوره دکتری ( Ph.D )

سلام علیکم :

به پیوست یک نسخه آیین نامه آموزشی جدید دوره دکتری ( Ph.D ) که در جلسه 61 مورخ 21/4/84 شورای برنامه ریزی دانشگاه مورد بازنگری و تصویب قرار گرفته است جهت اجرا ارسال می گردد.

شایان ذکر است که این آیین نامه از ابتدای سال تحصیلی 85- 84 برای دانشجویانی که از این تاریخ به بعد وارد دانشگاه می شوند لازم الاجرا است و از این تاریخ به بعد کلیه آیین نامه ها و بخشنامه های مغایر با آن برای دانشجویان مشمول این آیین نامه لغو می گردد.

دکتر حسین چی

معاون آموزشی دانشگاه

 

 

دانشگاه آزاد اسلامی

شورای برنامه ریزی آموزشی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

آیین نامه دوره دکتری ( Ph.D )

مصوب پنجاه و پنجمین جلسه شورای برنامه ریزی آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی

مورخ 20/11/1383

 

آئین نامه آموزشی و پژوهشی دوره دکتری Ph.D

مصوب پنجاه و پنجمین جلسه شورای برنامه ریزی آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی مورخ 20/11/1383

آئین نامه آموزشی و پژوهشی دوره دکتری Ph.D که از طرف معاونت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی پیشنهاد شده بود ، در هفت فصل ، 27 ماده و 25 تبصره در جلسه 55 مورخ 20/11/1383 به تصویب این آیین نامه از ابتدای سال تحصیلی 85 – 1384 برای دانشجویانی که از این تاریخ به بعد وارد دانشگاه می شوند لازم الاجراست و از این تاریخ به بعد کلیه آیین نامه و بخشنامه های مغایر با آن برای دانشجویان مشمول این آیین نامه لغو می گردد.

رای صادره پنجاوپنجمین جلسه شورای برنامه ریزی آموزش دانشگاه آزاد اسلامی مورخ 20/11/1383 در مورد آیین نامه آموزشی دوره دکتری Ph.D صحیح است به واحدهای مجری ابلاغ شود.

دکتر عبدالله جاسبی

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی

رونوشت :

معاونت محترم آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی

خواهشمند است به تمام واحدهای مجری ابلاغ نمائید.

دکتر سیدمحمدکاظم نائینی

دبیر شورای برنامه ریزی

 

 

آئین نامه آموزشی و پژوهشی دوره دکتری Ph.D

مقدمه :

بیش از 10 سال از اجرای آیین نامه دوره دکتری Ph.D مصوب جلسه 274 مورخ 8/12/1372 شورای عالی برنامه ریزی می گذرد و این مدت فرصتی بود تا نقاط ضعف و قوت این آئین نامه شناخته شود. براساس این شناخت ، گروهها و کمیته های تخصصی و واحد تدوین آئین نامه های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی ماموریت یافتند تا با استفاده از نظرات دانشگاهها ، موسسات تحقیقاتی ، استادان ، مجریان و کارشناسان مسائل آموزشی و پژوهشی وابسته به دانشگاه آزاد اسلامی ، تمام مواد این آئین نامه را مجدداً بررسی و مورد بازنگری و اصلاح قرار دهند . این کار صورت گرفت و آیین نامه جدید تدوین و جهت تصویب به شورای برنامه ریزی پیشنهاد شد و شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی طی سه جلسه آن را بررسی و سرانجام در جلسه 55 مورخ 18/11/1383 آن را تصویب کرد. این آیین نامه از تاریخ تصویب برای تمام دانشجویانی که از این تاریخ به بعد وارد دانشگاهها و موسسات آموزشی و مراکز تحقیقاتی دانشگاه آزاد اسلامی در مقطع دکتر Ph.D می شوند لازم الاجرا است و معاونت آموزشی دانشگاه بر حسن اجرای آن نظارت خواهد داشت.

هدف از تدوین این آیین نامه ، ایجاد هماهنگی در فعالیتهای آموزشی و پژوهشی در مقطع دکتری و ارتقای کیفیت این فعالیت ها درتمام واحدهای دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی است. لکن آن چه که نیل به این هدف را ممکن می سازد حسن اجرا و نحوه به کار بستن آن است و این کار میسر نیست مگر با همکاری استادان و دانشجویان متعهد و هماهنگی مسئولان اجرائی ، که امید است با دقت این مواد را رعایت نمایند.

با این امید تذکر چند نکته ضروری است :

1-   در این آیین نامه ، تنها به ذکر اصول اکتفا شده است ، آن جا که ساکت است تصمیم گیری بر عهده شورای تحصیلات تکمیلی واحد ذیربط است لکن تغییر اصول یا تفسیر مغایر با اصول مجاز نیست. اگر ابهامی وجود داشته باشد ، رفع آن بر عهده شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی است. که توسط معاونت آموزشی دانشگاه به آن شورا ارجاع می شود.

2-   مسئولیت اجرای این آیین نامه برعهده واحدهای آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی است که مجوز اجرای دوره دکتری را از شورای گسترش دانشگاه کسب کرده اند.

3-   مسئولان اجرائی ، اساتید راهنما ، مدرسان و دانشجویان ملزم به رعایت و اجرای این آیین نامه اند و هر عملی که خلاف این آیین نامه صورت گیرد از درجه اعتبار ساقط است.

4-   لازم است واحد مجری ، دانشجویان را از آغاز تحصیل با مواد این آیین نامه آشنا سازند و به هنگام ثبت نام در نخستین نیمسال تحصیلی ، مواد آن را در اختیار دانشجویان قرار دهند.

5-   تمام واحدهای دانشگاهی دانشگاه آزاد اسلامی ملزم به اجرای دقیق و کامل برنامه های آموزشی و پژوهشی مصوب شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی هستند. هیچ تغییری در عنوان ها ، تعداد واحدها و محتوای دروس ، جز در محدوده اختیارات تفویض شده ، مجاز نیست در صورت ضرورت ، استادان و گروههای آموزشی می توانند پیشنهادهای خود را در این زمینه ، به شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی ارسال دارند.

6-   شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی امیدار است با تصویب و ابلاغ این آیین نامه ، بسیاری از مشکلات واحدهای دانشگاهی را از حیث مقررات و ضوابط دوره دکتری برطرف نماید. معهذا اظهار نظر واحدهای درخصوص نتایج حاصل از اجرای این آیین نامه می تواند در جریان تجدید نظرهای بعدی مورد استفاده قرار گیرد.

 

 

 

آئین نامه دوره دکتری Ph.D[1]

فصل اول

کلیات

ماده 1 : تعریف

دوره دکتری Ph.D ، بالاترین مقطع تحصیلی آموزش عالی است که به اعطای مدرک می انجامد و مجموعه ای هماهنگ ، از فعالیت های پژوهشی و آموزشی است.

تبصره : در این آیین نامه ، به منظور اختصار ، به تمام واحد ها و موسسات آموزش عالی ، پژوهشگاهها ، پژوهشکدهها و مراکز تحقیقاتی مجاز دانشگاه آزاد اسلامی که در زمینه تحصیلات تکمیلی فعالیت دارند ، دانشگاه گفته می شود.

هم چنین در این آیین نامه به واحدهای آموزشی یا پژوهشی تحت پوشش دانشگاه « واحد » و یا شورا یا کمیته تحصیلات تکمیلی مربوط « شورای تحصیلات تکمیلی واحد » گفته می شود.

ماده 2 : هدف

هدف از ایجاد دوره دکتری ، تربیت افرادی است که با احاطه یافتن به آثار علمی در یک زمینه خاص و آشنا شدن با روشهای پیشرفته تحقیق و دستیابی به جدیدترین مبانی آموزش و پژوهش ، بتوانند ، با نوآوری در زمینه های علمی و تحقیقی ، در رفع نیازهای کشور و گسترش مرزهای دانش ، در رشته تخصصی خود ، موثر بوده و به تازه هائی در جهان دست یابند.

ماده 3 : محور اصلی

محور اصلی فعالیتهای دوره دکتری ، پژوهش و کسب تبحر در یک رشته خاص علمی است و آموزش وسیله برطرف کردن کاستی های آموزشی دانشجویان این دوره است ، تا راه را برای وصول به اهداف دوره هموار سازد.

ماده 4 : مراحل دوره

دوره دکتری به دو مرحله آموزشی و پژوهشی تقسیم می شود.

مرحله آموزشی از زمان پذیرفته شدن دانشجو به عنوان دانشجوی دکتری آغاز و به امتحان جامع[2] ختم می شود.

مرحله پژوهشی پس از مرحله آموزشی آغاز و با تدوین رساله و دفاع از آن پایان می پذیرد.

تبصره : دانشجویان دوره دکتری می توانند تحقیقات اولیه مرحله پژوهشی خود را در مرحله آموزشی آغاز نمایند ولی ثبت نام رسمی آنها برای مرحله پژوهشی و تدوین رساله ، منوط به موفقیت در امتحان جامع و دفاع از طرح پژوهشی رساله است.

فصل دوم

شرایط ورود

ماده 5 :

شرایط ورود به دوره دکتری عبارتند از :

1-      داشتن شرایط عمومی ورود به آموزش عالی

2-   داشتن دانشنامه کارشناسی ارشد ( فوق لیسانس ) یا دکترای حرفه ای یا بالاتر ، متناسب با رشته تحصیلی مورد تقاضا ، از یکی از دانشگاههای داخل یا خارج از کشور که حسب مورد به تایید وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری یا وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی رسیده باشد.

3-      موفقیت در امتحان یکی از زبانهای خارجی

4-      قبولی در امتحانات اختصاصی ورود به دوره دکتری

تبصره 1 : تشخیص اینکه دارندهه کدام دانشنامه در کدام رشته می تواند تحصیل کند و هم چنین تعیین شرایط تطبیق مدرک تحصیلی دانشجو با برنامه آموزشی مصوب ، برعهده گروه برنامه ریزی ذیربط ، در شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی است.

تبصره 2 : در ورود به دوره دکتری محدودیت سنی برای داوطلبان وجود ندارد.

تبصره 3 : ورود دانشجویان ممتاز و دارای استعدادهای درخشان به دورههای دکتری بر اساس آیین نامه و ضوابط جداگانه امکان پذیر است که توسط معاون آموزشی و شورای هدایت استعدادهای درخشان تدوین و به مرحله اجرا گذاشته می شود.

در هر حال این دانشجویان که از هر طریق مجاز وارد دوره دکتری می شوند از حیث ضوابط همانند دیگر دانشجویان تابع مقررات این آیین نامه هستند.

فصل سوم

استاد راهنما

ماده 6 :

استاد راهنما به تقاضای دانشجو و موافقت کتبی استاد و با تصویب شورای تحصیلات تکمیلی واحد تعیین می گردد.

تبصره : استاد راهنما ، باید حداکثر تا پایان سال اول سال تحصیلی هر دانشجو ، تعیین شود ، تا زمانی که استاد راهنما انتخاب نشده است ، « مدیر گروه » وظایف استاد راهنما را بر عهده می گیرد.

ماده 7 :

استاد راهنما باید عضو هیات علمی دانشگاه بوده و حداقل دارای مرتبه استادیاری باشد و لااقل سه سال سابقه تدریس یا تحقیق در دوره کارشناسی ارشد و یا بالاتر داشته باشد.

تبصره : در شرایط خاص ، راهنمایی رساله دانشجو می تواند توسط دو استاد راهنما به طور مشترک صورت گیرد.

ماده 8 :

به پیشنهاد استاد راهنما و تایید شورای تحصیلات تکمیلی دانشکده ، یک یا دو نفر از اعضای هیات علمی یا از صاحب نظران و محققان برجسته ، به عنوان استاد مشاور تعیین می شوند.

تبصره : استادان مشاور باید دارای مدرک دکتری با حداقل مرتبه استادیاری با سابقه 3 سال تدریس یا تحقیق در دوره کارشناسی ارشد باشند. برای صاحب نظران و محققانی که عضو هیات علمی نیستند داشتن مدرک دکتری الزامی است.

فصل چهارم

مرحله آموزشی

ماده 9 :

دانشجویی که برای دوره دکتری ثبت نام می کند ، بسته به میزان دروس مورد نیاز رشته موظف است بین 18 تا 22 واحد درسی را با نظر استاد راهنما و تصویب شورای تحصیلات تکمیلی گروه مطابق برنامه مصوب شورای برنامه ریزی دانشگاه در مدت مجاز دوره ، با موفقیت بگذرانند.

تبصره : اگر دانشجویی ، تعدادی از واحدهای درسی لازم را در دوره کارشناسی ارشد نگذرانده باشد ، موظف است ، به تشخیص گروه ذیربط کمبود واحدهای درسی خود را در مرحله آموزشی جبران کند.

حداکثر تعداد واحدهای جبرانی 10 واحد و حداقل نمره آن بدون احتساب در میانگین کل دانشجو در هر درس 14 از 20 است. به ازاء هر 10 واحد جبرانی یک نیمسال تحصیلی به مدت مجاز مرحله آموزشی دانشجو افزوده می شود.

ماده 10 :

دانشجو در مرحله آموزشی ، موظف است در هر نیمسال تحصیلی بین 6 تا 12 واحد درسی از دروس مرحله آموزشی را انتخاب و ثبت نام کند ، مگر آن که کمتر از 6 واحد درسی باقی داشته باشد.

ماده 11 :

طول مدت مجاز مرحله آموزشی ( تا پایان امتحان جامع و دفاع از طرح پژوهشی رساله ) حداکثر 4 نیمسال تحصیلی است. چنانچه دانشجو نتواند در این مدت ، مرحله آموزشی را به پایان برساند از ادامه تحصیل محروم می شود.

ماده 12 :

حداقل نمره قبولی در هر درس 14 از 20 است. در صورتی که نمره دانشجو در یک در س کمتر از 14 باشد ، باید آن را تکرار کند. در هر حال میانگین کل  دانشجو در دوره دکتری نباید از 16 کمتر باشد.

تبصره 1 : در صورت تکرار یک درس توسط دانشجو ، فقط نمره ی قبولی دانشجو در کارنامه او ثبت و در تعیین میانگین کل او محاسبه می شود.

تبصره 2 : چنانچه میانگین کل نمره های دانشجو در مدت مجاز تحصیل در مرحله آموزشی به 16 نرسد از دامه تحصیل محروم می شود.

فصل پنجم

امتحان جامع

ماده 13 :

امتحان جامع ، ارزیابی خلاقیت ، قوه ابتکار ، توان و قابلیت های پژوهشی دانشجو است که به صورت امتحان شفاهی یا کتبی و یا هر دو ( به تشخیص شورای تحصیلات تکمیلی گروه ) صورت می گیرد.

ماده 14 :

امتحان جامع به معنی امتحان از تمام دروس گذرانده شده نیست بلکه مجموع اطلاعات دانشجو را در چند درس مرتبط با موضوع رساله و گرایش به پیشنهاد گروه آموزشی مورد ارزیابی قرار می دهد که نتیجه آن به صورت قبول با نمره حداقل ( 15 از 20 ) یا رد ( کمتر از 15 ) اعلام می شود.

تبصره 1 : دانشجویانی که بدون شرکت در امتحان ورودی دوره دکتری توسط گروهها پذیرش می شوند نیز باید در آزمون جامع ( کتبی و شفاهی ) موضوع ماده 14 شرکت نمایند.

تبصره 2 : دانشجویانی که در امتحان جامع یک بار مردود شوند فقط یک بار دیگر مجاز هستند در امتحان جامع شرکت کنند. در موارد خاص به درخواست مدیر گروه وضعیت دانشجو به کمیسیون بررسی موارد خاص سازمان مرکزی دانشگاه ارسال می شود.

تبصره 3 : دانشگاه یا واحد ذیربط موظف است قبولی یا عدم قبولی دانشجو را در امتحان جامع ، کتباً به وی ابلاغ نماید.

ماده 15 :

به منظور برگزاری جلسه دفاع از پیشنهاد طرح پژوهشی رساله در هر رشته و یا گرایش ، کمیته برگزاری جلسه دفاع با حضور استاد راهنما ، استادان مشاور ، دو نفر استاد داور از گروه و دو نفر استاد داور از خارج از گروه به پیشنهاد استاد راهنما و تصویب شورای تحصیلات تکمیلی گروه و تایید شورای تحصیلات تکمیلی واحد دانشگاهی تشکیل می گردد.

تبصره 1 : دانشجو همزمان یا پس از امتحان جامع و حداکثر تا پایان نیمسال چهارم ، باید از طرح پیشنهادی پژوهشی رساله خود در حضور کمیته فوق دفاع نماید.

تبصره 2 : چنانچه دانشجو نتواند در زمان مقرر از پیشنهاد پژوهشی رساله خود دفاع نماید. می تواند زمان مذکور را با موافقت استاد راهنما و تصویب شورای تحصیلات تکمیلی گروه حداکثر به مدت یک نیمسال تحصیلی با رعایت سقف زمان مجاز دوره دکتری ، به تعویق اندازد.

تبصره 3 : واحد ذیربط موظف است حداکثر 2 هفته پس از برگزاری جلسه دفاع از طرح پژوهشی رساله پیشنهادی دانشجو ، عنوان و تصویب آن را همراه سوابق مربوط به دانشگاه ارسال نماید.

فصل ششم

مرحله پژوهشی و تدوین رساله

ماده 16 :

ثبت نام دانشجو در مرحله پژوهشی و تدوین رساله پس از اعلام قبولی وی در امتحان جامع و تصویب طرح پژوهشی رساله صورت پذیرد.

ماده 17 :

تعداد واحدهای رساله در مرحله پژوهشی بین 20 تا 24 واحد می باشد با این ترتیب مجموع واحدهای آموزشی و پژوهشی دانشجو در دوره دکتری بین 38 و 46 واحد از این حدود نباید تجاوز کند.

ماده 18 :

تمام فعالیتهای علمی و پژوهشی دانشجو ، در مرحله پژوهشی و تدوین رساله ، باید با هدایت و نظارت استاد راهنما و مشاوران صورت گیرد. دانشجو موظف است در پایان هر نیمسال گزارش فعالیت پژوهشی خود را به تایید استاد راهنما رسانیده و جهت درج در پرونده به دفتر تحصیلات تکمیلی واحد ذیربط ارسال نماید.

ماده 19 :

دفاع از رساله

دفاع از رساله پس از تدوین آن توسط دانشجو و تایید کیفیت علمی و صحت مطالب آن از طرف استادان راهنما و مشاور و اظهار نظر کتبی حداقل یک نفر از هیات داوران ، مبنی بر قابل دفاع بودن رساله و چاپ یا پذیرش قطعی مقاله منتج از رساله ، در مجلات معتبر علمی – پژوهشی داخل یا خارج از کشور ، در حضور هیات داوران صورت می گیرد.

تبصره 1 : تاییدیه استادان راهنما و مشاور باید در نخستین صفحات رساله درج شود.

تبصره 2 : دفاع از رساله حداقل دو نیمسال پس از تصویب طرح پژوهشی رساله امکان پذیر است.

تبصره 3 : در شرایط استثنایی در صورتی که استادان راهنما و مشاور تشخیص دهند که دانشجو آماده دفاع از رساله می باشد لکن پذیرش مقاله علمی مربوط به رساله را ارائه ننموده است ، با تایید مدیر گروه ذی ربط دفاع از رساله انجام می شود ولی فارغ التحصیلی دانشجو موکداً مشروط به ارائه مقاله پذیرفته شده می باشد.

در این صورت معاونت های پژوهشی دانشگاه می توانند نسبت به پرداخت حق الزحمه استادان راهنما و مشاور اقدام نمایند و تسویه حساب نمایند.

ماده 20 :

ترکیب هیات داوران به شرح زیر است :

1-      استاد راهنما به عنوان رئیس هیات داروان

2-      استاد یا استادان مشاور

3-   چهار نفر از اعضای هیات علمی در رشته مربوط با درجه حداقل استادیاری و سه سال سابقه تدریس و تحقیق در دوره کارشناسی ارشد ، و به بالاتر ، به پیشنهاد استاد راهنما و تایید شورای تحصیلات تکمیلی گروه که باید حداقل یک نفر آنها دانشیار و دو نفر آنها از واحدهای دیگر باشند.

تبصره : شرکت معاون تحصیلات تکمیلی واحد ذیربط یا نماینده وی به عنوان ناظر و بدون حق رای در جلسه الزامی است.

ماده 21 :

جلسه دفاع با ریاست استاد راهنما و حضور حداقل چهار نفر دیگر از اعضای هیات داوران که حداقل یک نفر از آنها خارج از گروه باشد رسمیت می یابد ، دانشجو موظف است در حضور هیات داوران گزارشی از کار تحقیقاتی و رساله خود را ارائه نموده و در پاسخ سئوالات از آن دفاع نماید.

ماده 22 :

هیات داوران ، در پایان جلسه دفاع ، پس از شور و بررسی در خصوص اصالت و صحت رساله ، امتیاز آن را به شرح زیر مشخص می نماید.

الف ) قبول :

1-      با درجه عالی ( 20 – 19 از 20 )

2-      با درجه بسیار خوب ( 18.99 – 17 از 20 )

3-      با درجه خوب ( 16.99 – 16 از 20 )

4-      با درجه قابل قبول ( 15.99 – 15 از 20 )

ب : نیاز به اصلاحات اساسی دارد.

ج : غیر قابل قبول

ملاک تصمیم گیری در خصوص رد یا قبول رساله ، رای موافق حداقل چهار تن از اعضای هیات داوران است و برای درجه بندی مراتب قبولی ، رای موافق حداقل سه تن از اعضای ضروری است.

تبصره 1 : در صورتیکه تعداد آراء موافق و مخالف برای تصمیم گیری برابر باشد رای رئیس هیات نافذ است.

تبصره 2 : چنانچه هیات داوران رساله را از جهاتی ، ناقص تشخیص دهد موارد نقص را در رای خود ذکر نموده و از دانشجو می خواهد در مدتی که از حداکثر مجاز دوران تحصیل وی تجاوز نکند ، رساله خود را کامل و مجدداً از آن دفاع نماید.

تبصره 3 : تخصیص نمره به رساله از سوی داوران فقط برای محاسبه میانگین و تعیین درجه قبولی و یا مردود بودن رساله صورت می گیرد.

فصل هفتم

سایر مقررات

ماده 23 :

حداکثر مدت مجاز تحصیل در دوره دکتری 9 نیمسال است. چنانچه دانشجو در این مدت نتواند رساله خود را تکمیل و از آن دفاع نماید ، از ادامه تحصیل در آن رشته محروم می شود.

تبصره : به پیشنهاد استاد راهنما و تایید شورای تحصیلات تکمیلی گروه و دانشگاه می توان یک نیمسال دیگر به مدت مجاز تحصیل دانشجو اضافه کرده و در مورد استثنایی با تایید کمیسیون موارد خاص دانشگاه یک نیمسال دیگر به سنوات تحصیلی دانشجو اضافه شود.

ماده 24 :

دانشجوی دوره دکتری باید به طور تمام وقت به تحصیل بپردازد تا بتواند از مزایای دانشجویی در دوره دکتری برخوردار شود.

ماده 25 :

عدم ثبت نام یا عدم تصویب طرح پژوهشی رساله در زمان مقرر ، به منزله انصراف دانشجو از تحصیل تلقی می شود. در موارد استثنایی که دانشجو عذر موجه داشته باشد می تواند با موافقت گروه و تایید شورای تحصیلات تکمیلی با توجه به حداکثر مدت مجاز تحصیلی ، حداکثر تا دو نیمسال از مرخصی تحصیلی استفاده کند.

ماده 26 :

دانشجویانی که در هر مرحله از دوره دکتری از ادامه تحصیل منصرف یامحروم شوند ، بنا به درخواست آنان تاییدیه ای مبنی بر گذراندن واحدهای درسی دوره دکتری داده می شود.

ماده 27 :

این آیین نامه در 7 فصل و 27 ماده و 25 تبصره در جلسه 55 مورخ 20/11/1383 شورای برنامه ریزی دانشگاه آزاد اسلامی به تصویب نهایی رسید و از اول سال تحصیلی 85 – 1384 برای دانشجویانی که از این تاریخ به بعد وارد دانشگاه می شوند لازم الاجراست. از تاریخ اجرا کلیه بخشنامه ها و آیین نامه های آموزشی و پژوهشی مغایر با آن برای دانشجویان مشمول این آیین نامه لغو می شود.

   

 

 

 

 


 

[1] این آئین نامه شامل دوره های دکتری عمومی و دوره های تخصصی گروه پزشکی و رشته دامپزشکی نمی شود.

[2] امتحان جامع در فصل 5 تعریف شده است.